Het ontdekken van je eigen unieke bron van je eigen leiderschap levert een prachtige en sterke energie op. Ik heb nu een aantal keren met Theory U van Otto Scharmer gewerkt en telkens was het resultaat verbluffend. Theory U is niet alleen een theoretisch concept. Het bevat ook een gratis toegankelijke bron van wat ik maar “sociale technologie” noem: welke technieken zijn in een groep het meest bruikbaar om tot een gezamenlijk resultaat te komen en in welke fase van het proces. In feite is het een vrijwel volledige compilatie van alle kracht die de Sloan School of Management van het MIT in Boston, met grote namen als Senge, Schein, Isaacs. Jaworski in de laatste jaren hebben opgebouwd.
Een paar sleutelbegrippen en gedachten die mij het meest aan het hart liggen zijn
1. Denken is meestal geen creatief proces maar een soort downloaden van eerder opgedane kennis en werkzame ervaring. Dat downloaden gaat niet alleen over je eigen kennis en ervaring, maar ook over de gebruikelijke gedachten van je sociale omgeving, de organisatie waarin je werkt, etc.
2. Die sociale omgeving vormt een soort krachtenveld. Een krachtenveld met belemmeringen (je kunt moeilijk tegen de strategie van je organisatie in bewegen, je voelt de spanning en tegendruk fysiek) en veel potentie (er liggen allerlei kansen in de onrust die je collega’s voelen en de energie die zij in zich dragen)
3. In dat sociale krachtenveld is het vrijwel altijd eenvoudiger om aan symptomen te sleutelen dan om de werkelijke oorzaken aan te pakken. Het doorzien van de werkelijke dynamiek in je veld, vraagt om gezamenlijk denken en om gedeelde energie. Grote omslagen zijn alleen bereikbaar als je samen werkt, een verbinding maakt met de omgeving van je organisatie en goed samen met klanten en andere stakeholders prototypt
4. Om dat te kunnen doen moet goed helder zijn wat jou ten diepste beweegt, waarvoor en onder welke condities je verantwoordelijkheid kunt en wilt nemen, wat jou plaats en rol is in dat veld en wat er op jou wacht om werkelijkheid te worden. De ontdekkingsreis naar dat “weten” kan je bijna niet alleen, daarvoor heb je anderen om je heen nodig. Soms zijn dat anderen die in een vergelijkbare positie zitten in het veld (zie jij ook wat ik zie ?) of soms ook juist anderen, je klanten, je concurrenten (wat zie jij dat ik niet zie, waar zitten de blinde hoeken en vlekken die samen hangen met mijn plaats in het veld).
5. Wat nodig is, is het werken met een open mind, een open hart en een open wil. Dat betekent leren luisteren en kijken op een manier die niet gebruikelijk is. Daarvoor zijn technieken en dialoog is er een belangrijk onderdeel van. Open mind, open hart en open wil zijn woorden die je snel uitspreekt, maar niet eenvoudig waarmaakt. ze vragen om loslaten van oordelen (zie het artikel over mentale modellen), om loslaten van verandercynisme (dat is al zo vaak zonder succes geprobeerd) en loslaten van angst (wat als ik nu niet haal wat ik wil.... ?)
Zoals ik zei, ik heb er verbluffende resultaten van gezien. Niet alleen de gebruikelijke “actie-lijst-energie” aan het eind van een heisessie of workshop. Ook een soort diep overtuigde stille kracht, en een stevig commitment om te gaan werken aan iets waarvan we nog niet weten hoe dat er zal gaan uitzien.
Ik stop, wie nieuwsgierig is ? Theory U van Otto Scharmer is verkrijgbaar als boek in het Engels en Nederlands. De technologie is te vinden op www.presencing.com. Het werken met de technologie vraagt of flink wat ervaring in het leiden van groepsprocessen en dialoog, of een training. Zie ook Aanbod Masterclass Organisatiebreed Leiderschap voor veranderen